Dünya TV-nin efirində yayımlanan “Üz-üzə” proqramının yeni buraxılışında “Sivil insan necə olmalıdır?” tele-müzakirə YYSİB sədri Aydın Xan Əbilov

2026-11-122026-11-12 admins 0 Comments

Dünya Televiziyası efirində yayımlanan “Üz-üzə” proqramının yeni buraxılışında maraqli teledebat bas tutub.

Proqramın əsas mövzusu “Sivil insan necə olmalıdır?” sualı ətrafında qurulub.

Proqramda qonaqlar qismində tele-ekspertlər – YYSİB sədri, ictimai xadim Aydın Xan Əbilov, ictimai aktivistlər Ceyhun Süleymanov və hüquqşünas İlham Abbasov iştirak edib.

Müzakirə olunan əsas məqamlar:

Sivil insanın tərifi: İştirakçılar sivil insanı sadəcə mədəni və intellektual deyil, eyni zamanda cəmiyyətə, vətənə və ətraf mühitə müsbət enerji verən, yeniliklərə açıq, liderlik keyfiyyətlərinə malik şəxsiyyət kimi xarakterizə edirlər (5:37 – 6:30).
İctimai və sosial məsuliyyət: Sivilizasiyanın inkişafında fərdin rolu vurğulanır. İnsanların dövlətin qanunlarına, müasir çağırışlara və qlobal dəyişikliklərə (məsələn, ekoloji məsələlər, texnologiya) uyğunlaşmasının vacibliyi qeyd olunur (17:08 – 19:10).
Gələcək nəsillərin maarifləndirilməsi: Uşaqların tərbiyəsində ailə, mühit və təhsilin üçbucağı (ailə-mühit-təhsil) kimi vacib rolu müzakirə edilir (19:50 – 21:20).
Texnoloji tərəqqi: Videoda süni intellekt, elektrikli nəqliyyat vasitələri və rəqəmsallaşma kimi müasir trendlərin sivil cəmiyyətin bir hissəsi olduğu qeyd olunur (22:43 – 23:30; 45:50 – 47:30).

Veriliş Azərbaycanın tarixi inkişaf yolu və gələcəyə baxışla bağlı nikbin fikirlərlə yekunlaşır (48:25 – 49:20).

Videoda çıxış edənlərin fikrincə, sivil insan cəmiyyətdə aşağıdakı prinsiplərə riayət etməlidir:

Qanun və qaydalara hörmət: Sivil insan öz azadlığını qanun və mədəniyyət çərçivəsində yaşamalı, ictimai qaydalara hörmət etməlidir (30:57-31:42).
Mədəni davranış: İnsanlarla ünsiyyətdə təmkinli olmalı, əsəbi hallarda sakitliyi qorumağa çalışmalı və ətrafındakılara müsbət enerji verməlidir (06:49-07:15).
Sosial məsuliyyət: Sivil şəxsiyyət yalnız fərdi maraqlarla yaşamamalı, cəmiyyətin, vətənin və dövlətin inkişafı üçün faydalı işlərdə iştirak etməlidir (17:43-17:52).
Daimi inkişaf: İnsan özünü daim yeniləməli, elmi tərəqqini izləməli və cəmiyyətin yenilənmə prosesinə uyğunlaşmalıdır (12:40-13:22).

Dünya Televiziyasının “Üz-üzə” proqramında qonaqlar sivil insanın yeniliklərə və texnoloji tərəqqiyə yanaşmasını hərtərəfli müzakirə ediblər. Proqramdakı əsas yanaşmalar bunlardır:

Yeniliklərə daimi hazırlıq: Sivil insan yalnız intellektual deyil, həm də dəyişikliklərə açıq olan şəxsdir. İştirakçılar vurğulayırlar ki, sivil şəxsiyyət dövrün tələblərini (elm və texnologiyadakı sıçrayışları) dərk etməli və bu yeniliklərə uyğunlaşmağı bacarmalıdır (17:38 – 17:43).
Texnoloji tərəqqinin inteqrasiyası: Sivil cəmiyyətin bir parçası olmaq üçün müasir texnologiyalardan, o cümlədən süni intellekt və rəqəmsal alətlərdən səmərəli istifadə etmək vacibdir. Qonaqlar qeyd edirlər ki, süni intellekt bəşəriyyətin yeni bir alətidir və sivil insan bu bilikləri öz fəaliyyətində tətbiq etməlidir (33:41 – 34:25; 45:50 – 46:10).
Ekoloji və məsuliyyətli yanaşma: Müasir texnologiyalara yanaşmada ekoloji təmizlik və davamlılıq ön plandadır. Məsələn, daxili yanma mühərrikli nəqliyyat vasitələrindən elektrikli avtomobillərə keçid, günəş enerjisindən istifadə və ekoloji tarazlığı qoruyan layihələr sivil dövlətin və sivil insanın əsas vəzifələrindəndir (22:11 – 23:30).
Daimi təkamül: Sivil insan statik deyil, dinamikdir. Proqramda vurğulanır ki, insan hər gün özünü yeniləməli və elmi-texniki nailiyyətlərdən geri qalmamalıdır. Çünki yeniliklərdən kənarda qalmaq tənəzzülə və geriləməyə səbəb olur (45:46 – 46:05).

Videoda çıxış edənlər sivil cəmiyyətin formalaşmasında təhsilin və maarifləndirmənin həlledici rolunu vurğulayırlar. Müzakirələrə görə, təhsil sivilizasiya yolunun əsas sütunlarından biridir və uşaqların maarifləndirilməsi yalnız məktəblə məhdudlaşmır: (19:43 – 19:50)

Üçbucaq modeli: Uşağın sivil şəxsiyyət kimi formalaşması üçün ailə, mühit və təhsil ocaqları (pedaqoji kollektiv) arasında vəhdət olmalıdır. (19:56 – 20:30)
İnsan kapitalı: Dövlətin və cəmiyyətin gələcəyi üçün təhsilli, intellektual və yeniliklərə açıq insan kapitalının yetişdirilməsi prioritetdir. (17:23 – 17:35)
Daimi maariflənmə: Təhsil sadəcə məktəb illəri ilə bitmir; sivil insan süni intellekt, yeni texnologiyalar və elmi nailiyyətlərlə ayaqlaşmaq üçün ömür boyu öyrənməli və özünü inkişaf etdirməlidir. (17:35 – 17:43; 45:46 – 46:05)

Dünya Televiziyasının “Üz-üzə” proqramında qonaqlar mühitin insanın formalaşmasında həlledici amil olduğunu vurğulayırlar. İştirakçıların fikrincə, insanın ətrafındakı mühit onun dünyagörüşünü, maddi və mənəvi səviyyəsini birbaşa müəyyən edir (20:56 – 21:18).

İnsan mühitin məhsuludur: İştirakçılar bildirir ki, insanın ətrafında olan insanların savadlılığı və keyfiyyəti şəxsin inkişafına birbaşa təsir edir; savadsız mühitdə olanın savadsız, savadlı mühitdə olanın isə şəxsiyyət kimi inkişaf etməsi qaçılmazdır (21:00 – 21:15).
Məsuliyyət və yanaşma: Mühit yalnız insanlardan deyil, həm də cəmiyyətdəki qaydalar və yeniliklərə olan münasibətdən ibarətdir. Sivil cəmiyyətdə insanın inkişafı üçün onun düzgün mühitə və təhsil mərkəzlərinə inteqrasiyası vacibdir (19:56 – 20:30).