Mədəniyyətdən pul qazana bilərik?

Dünya TV-nın canlı efirində

Tanınmış aparıcı Könül Həbibqızının müəllif proqramında – “DTV-Aktual” verilusinin növbəti buraxılışında

Azərbaycan mədəniyyəti 2040 konsepsiyası və kreativ sənayenin iqtisadiyyatdakı rolu müzakirə olundu.
Qonaq-ekspert, YYSİB sədri, ictimai və mədəniyyət xadimi, yazıçı-kulturoloq, ekspert Aydın Xan Əbilov idi. Verilisdə ənənəvi iş yerlərinin süni intellekt və avtomatlaşma səbəbindən azalması fonunda, mədəniyyətin biznesə çevrilməsinin vacibliyini vurğulayır (01:15 – 02:40).

Əsas müzakirə mövzuları:

Kreativ iqtisadiyyatın inkişafı: Aydın Xan müəllim qeyd edir ki, milli mətbəx, musiqi, xalçaçılıq və hətta toy sənayesi kimi sahələr kreativ biznesin böyük bir hissəsini təşkil edir və yeni iş yerləri yarada bilər (03:15 – 04:50, 10:27 – 11:15).

Turizm və mədəniyyət:

Qarabağın bərpası ilə bağlı layihələrdə yerli mədəniyyətin brendləşdirilməsi və turizm mərkəzlərinin yaradılmasının vacibliyi qeyd olunur (04:07 – 04:40).

Beynəlxalq festivallar:

Avroviziya və Muğam müsabiqələrinin Azərbaycanın dünyada tanıdılmasında rolu, eləcə də gələcəkdə “Şərqviziyası” kimi regional musiqi festivallarının yaradılması perspektivləri müzakirə edilir (14:00 – 18:00, 20:10 – 20:45).

Gənclər və startaplar:

Gənclərin milli dəyərlərə əsaslanan kreativ startaplar quraraq özlərini və iqtisadiyyatı necə inkişaf etdirə biləcəkləri üzərində dayanılır (05:07 – 05:22).

Sonda qonaq, mədəniyyətin bir növ “yumşaq güc” (soft power) kimi dövlətin maraqlarını beynəlxalq arenada qorumaq üçün effektiv bir alət olduğunu vurğulayır (19:53 – 20:30).

Videoda Aydın Xan Əbilov kreativ sənayenin inkişafı üçün atılmalı olan ilkin addımları və yanaşmaları izah edir.

Potensialın biznesə çevrilməsi:

İnsanlar öz sahib olduqları bacarıqları, kənd təsərrüfatı imkanlarını (məsələn, Lənkəran nümunəsi) və ya ənənəvi sənətkarlıq nümunələrini müasir estetik tələblərə uyğunlaşdıraraq biznes modelinə çevirməlidirlər (03:15, 12:45).

Startap mühitinin yaradılması:
Gənclərə kreativ startaplar qurmağı, nənə-babalarından qalan ənənəvi bilikləri və bacarıqları modernləşdirərək gəlir mənbəyinə çevirməyi öyrətmək lazımdır (05:07 – 05:22).
İnfrastrukturun səmərəli istifadəsi: Dövlətə məxsus obyektlərin (məsələn, Cəfər Cabbarlı adına kinostudiya kimi) potensialından istifadə edərək, onları yerli və beynəlxalq yaradıcı heyətlər üçün əlçatan etmək və beləliklə yeni iş yerləri açmaq vacibdir (09:56 – 10:22).
Milli brendlərin dünyaya çıxarılması: Naxçıvan duzu, milli musiqi, xalçaçılıq və digər atributları “qablaşdıraraq” (yəni düzgün marketinq və dizaynla) beynəlxalq bazara çıxarmaq lazımdır (04:34 – 04:47, 07:18 – 07:48).

Aydın Xan Əbilov toy sənayesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında və kreativ sənaye sektorunda mühüm rol oynadığını xüsusi vurğulayır (10:27-11:15).

O, toyun sadəcə milli-mənəvi dəyər olmadığını, həm də kreativ sənayenin ən böyük sahələrindən biri olduğunu qeyd edir:

Yeni iş yerləri:

Toy sənayesi milyon yarımdan çox insanın məşğulluğuna təsir edən böyük bir ekosistemdir.

Əlaqəli sahələr:

Bu sənaye şadlıq evlərindən tutmuş musiqiçilərə, rəssamlara, dizaynerlərə, aşpazlara, fotoqraflara və hətta cehizlik məhsulları satan şəbəkələrə qədər bir çox peşə sahəsini özündə birləşdirir.
İqtisadi əhəmiyyət: Toyların keçirilməsi kənd təsərrüfatı və xidmət sektoru kimi bir çox sahəyə tələbat yaradır ki, bu da iqtisadi dövriyyəni aktivləşdirir.

Videoda (10:27 – 11:15) Aydın Xan Əbilov toy sənayesinin Azərbaycan iqtisadiyyatında böyük bir kreativ ekosistem olduğunu vurğulayır. İnnovasiyaların və kreativ yanaşmanın bu sahəyə təsirini aşağıdakı şəkildə izah etmək olar:

Məşğulluğun artması:

Toy sənayesi şadlıq evləri, musiqiçilər, aşpazlar, rəssamlar, dizaynerlər, fotoqraflar və cehiz məhsulları satan şəbəkələrə qədər milyon yarımdan çox insana iş yeri təmin edən geniş bir sahədir.

İqtisadi dövriyyə:

Toylar kənd təsərrüfatı, xidmət sektoru və istehsal sahələrinə olan tələbatı artıraraq ölkə iqtisadiyyatına ciddi qatqı edir.
Kreativ yanaşma: Müasir dövrdə toy sənayesi sadəcə ənənəvi mərasim deyil, həm də tərtibat, dizayn və xidmət keyfiyyəti kimi kreativ amillərlə zənginləşən bir biznes sahəsinə çevrilmişdir.

P.S. “Yeni nəsil üçün hibrid – real və virtual kənd kitabxana-klub modeli” – Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin adlı innovativ layihəsi çərçivəsində hazırlanıb.

Bu materiallar Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun ( #AZRGF ) 2026-cı ildə elan etdiyi “Gənclər təşkilatları və gənclər üçün inkişaf, innovasiya və sosial təşəbbüslər üzrə qrant müsabiqəsi” çərçivəsində maliyyələşdirdiyi, Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin ( #YYSİB ) həyata keçirdiyi “Yeni nəsil üçün hibrid – real və virtual kənd kitabxana-klub modeli” adlı layihə fəaliyytləri bir hissəsi olaraq hazırlanaraq yayımlanır.

AzərbaycanRespublikasınınGənclərFondu

Gənclərtəşkilatlarıvəgənclərüçüninkişafinnovasiyavəsosialtəşəbbüslərüzrəqrantmüsabiqəsi

YeniYazarlarvəSənətçilərİctimaiBirliyi #YYSİB

Yeninəsilüçünhibridrealvəvirtualkəndkitabxanaklubmodeli

Hazırladı: Nihad Əbilli və Sİ