Psixoloq Fəridə Musəvi: “Gənclərin dini savadsızlığı psixoloji durumlarına təsir edə bilər”. Təhsildə aparılan gender stereotipləri və onların gələcək karyera imkanlarına təsiri

Gənclər arasında dini savadsızlıq mövzusu son illərdə daha çox müzakirə olunur. Mütəxəssislərin fikrincə, dini biliklərin azlığı yalnız mənəvi deyil, həm də psixoloji təsirlərə səbəb ola bilər

Psixoloq Fərdiə Musəvinin fikrincə, ümumiyyətlə, insanın savadsızlığı yalnız dini mövzuda deyil, bütün sahələrdə onu həmin əhatədə geri qoyur. Dini mühitdə dini savadı olmayan insan fikir irəli sürməkdə çətinlik çəkir və yanlış olduğu isbat olunduqda özgüvən itkisi və aqressiv psixologiyaya yol aça bilər.

O əlavə edib ki, Azərbaycanda tolerantlıq prinsipləri üstünlük təşkil edir və insanın dini savada malik olmaması məcburi deyil. Dini məktəblər və ilahiyyatçılıq elmi olsa da, insanların dini bilik səviyyəsi onların şəxsi seçimidir. Dini mövzuda bilik çatışmazlığı bəzən insanın peyğəmbərini, kitabını və islam tarixini tanımaqda çətinlik yaratsa da, bu şəxsin öz seçimidir və ona heç kim dini bilikləri məcbur edə bilməz.

Psixoloq vurğulayıb ki, dini savadsızlıq müəyyən mövzularda cəhalətə səbəb ola bilər, lakin bu hər bir fərdin şəxsi seçimindən asılıdır.

Dini təhsilin psixoloji tərəfləri barədə danışan psixoloq Fəridə Musəvi bildirib ki, bu sahə insanın mənəvi dayanıqlığına, emosional sabitliyinə və həyat məqsədlərinə təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, dini təhsil gənclərin həm şəxsiyyət formalaşmasına, həm də çətinliklərlə mübarizə aparmasına dəstək ola bilər.

Psixoloq qeyd edib ki, ümumilikdə psixologiya dini inkar etmir: “Psixologiyanın tarixində dinlə psixologiyanın ortaq tərəflərinin olduğunu bildirən alimlər çox olub. Sadəcə, bəzi insanlar dini təhsil aldıqda fanatizmə meyl göstərirlər ki, bu da onların həyat və təhsil proseslərinə mənfi təsir edə bilir. Əslində isə din elm almağı, özünü inkişaf etdirməyi qadağan etmir.”

Onun sözlərinə görə, bəzi qruplar dini yanlış şəkildə təbliğ etdikdə cəmiyyətdə çaşqınlıq yaradır: “İslamda zorakılıq, şiddət, insanın özünə zərər verməsi yoxdur. Əksinə, insan özünü sevməli, inkişaf etdirməli və karyerasını qurmalıdır.”

Fəridə Musəvi əlavə edib ki, dini təhsilin gənclərin halalı-haramı ayırd etməsinə, mənəvi dəyərlərə bağlı qalmasına və zərərli vərdişlərdən uzaq olmasına müsbət təsirləri var.

***

Psixoloq Fəridə Musavi təhsildə aparılan gender stereotipləri və onların gələcək karyera imkanlarına təsiri ilə bağlı münasibətdən danışıb.

Psixoloq Musavi təhsildə Fəaliyyət edilən gender stereotipləri və onların gələcək karyera imkanlarına təsiri ilə bağlı “Tehsil365”ə çıxışında danışıb. Musavi bildirib ki, bəzəməkn şüuraltında kodlanmış düşüncə var ki, “qadın diplomu başının altına qoysun, ər evinə cehiz aparsın, işlətməsələr də olar”. Bu yanaşma övladın karyera imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.

Psixoloq qeyd edir ki, belə düşüncə ilə böyüyən qadınlar çox zaman təhsilini tam istifadə edə bilmir, ailə həyatı və gələcək nəsillərə bu kodlama ötürülür. “Belə bir evladın uğurlu karyera qurması yalnız səmərəli halda mümkündür”, – deyə Musavi tədbirlər.

O, ayrıca təhsil sahəsində zorakılıq və zorakılıq halları haqqında danışıb. Pasientləri arasında məktəbə getməyə icazə verilməyən qız uşaqlarının qeyd edildiyini Musavi, bu vəziyyətin onların təhsilinə ciddi təsir göstərdiyini bildirib.

Psixoloq bildirib ki, günümüzdə uğurlu qadınların sayı artıb. Onlar həm ofis sahələrində, həm də təmirsiz istifadə – əlamətdar, avtomobil təmiri və ev ustalığı – uğur qazanırlar. Musavi ki, peşələri cinsiyyətə görə bölmək düzgün deyil, qadınlar fiziki güc tələb etməyən işlərlə yanaşı, kişi sahələrində də uğur qazana bilirlər.

“Bəzən qadınların kişi enerjisi yüksək olur, travmalar onları daha da qazanır və bu, onların uğur qazanmasına şərait yaradır”, – deyə Musavi əlavə edib.