Təhsil və məzuniyyətin mənəvi dəyəri arxa plana keçir? – YYSİB sədri, ictimai və mədəniyyət xadimi Aydın Xan Əbilov
“İnsan həyatının mərhələlərə bölünməsi şərti olsa da, ilk mərhələ – uşaqlıqdan yeniyetməliyə qədər olan dövr (təxminən 18–20 yaşa qədər) şəxsiyyətin formalaşmasında həlledici rol oynayır. Bu dövrdə fərd həm bioloji varlıq kimi inkişaf edir, həm psixoloji şəxsiyyət kimi formalaşır, həm də sosial mühitə uyğunlaşaraq cəmiyyətin üzvünə çevrilir. Məhz bu mərhələdə əldə olunan dəyərlər, dünyagörüşü və sosial davranış modelləri insanın gələcək həyat trayektoriyasını müəyyənləşdirir”.
Bu sözləri YeniMedia.net portalı və SİA-ya açıqlamasında YYSİB sədri, yazıçı-kulturoloq, analitik-ekspert Aydın Xan Əbilov deyib.
O bildirib ki, orta məktəbi bitirmə mərhələsi isə bu ilkin inkişaf dövrünün simvolik yekunu kimi çıxış edir:
“Son zəng” və məzun günü yalnız formal tədbir deyil, eyni zamanda fərdin uşaqlıqdan gəncliyə keçidini ifadə edən mühüm sosial və psixoloji hadisədir. Bu baxımdan, həmin gün bir növ həyatın ilk mərhələsinin “hesabatı” kimi dəyərləndirilə bilər.
Son illərdə məzun günü ilə bağlı artan xərclər ictimai müzakirə mövzusuna çevrilmişdir. Doğrudur, bəzi hallarda bu tədbirlərdə həddindən artıq maliyyə yükünün yaranması həm valideynlər, həm də məzunlar üçün çətinlik yaradır və sosial təzyiq formalaşdırır. Lakin digər tərəfdən, bu günü tamamilə sadələşdirmək və ya məhdudlaşdırmaq da onun sosial-psixoloji əhəmiyyətini azaltmaq riski daşıyır.
Dünya təcrübəsi göstərir ki, məzun günü bir çox ölkələrdə – istər Avropa ölkələrində, istərsə də inkişaf etmiş Asiya cəmiyyətlərində – gənclərin həyatında mühüm hadisə kimi qeyd olunur. Bu tədbirlərdə müxtəlif yaradıcı yanaşmalar, xatirə materialları (foto və video albomlar), hətta qısa sənədli formatlar geniş istifadə edilir. Məqsəd yalnız təntənə deyil, həm də kollektiv yaddaşın formalaşdırılması və sosial əlaqələrin gücləndirilməsidir.
Azərbaycan cəmiyyətində də məzun günü tədricən gənclərin sosiallaşması və özünüifadəsi baxımından əhəmiyyətli bir günə çevrilməkdədir. Bu tədbirlər, düzgün təşkil olunduğu halda, gənclərin yaradıcılıq qabiliyyətlərinin inkişafına, kollektiv dəyərlərin möhkəmlənməsinə və cəmiyyətə inteqrasiyasına müsbət təsir göstərə bilər.
Bu baxımdan, əsas məsələ məzun gününün mahiyyətini qorumaqla onun keçirilmə formasını optimallaşdırmaqdır. Yəni, həddindən artıq xərclərdən qaçaraq daha çox kreativ, sosial və inklüziv yanaşmaların tətbiqi məqsədəuyğun hesab olunur. Bu, həm sosial bərabərliyi qoruyar, həm də tədbirin mənəvi dəyərini ön plana çıxarar.
Nəticə etibarilə, məzun günü gənclərin həyatında mühüm keçid mərhələsi olmaqla yanaşı, onların sosiallaşması və cəmiyyətlə əlaqələrinin möhkəmlənməsi üçün əhəmiyyətli platformadır. Bu səbəbdən, onun qadağalar və məhdudiyyətlərlə deyil, balanslı və yaradıcı yanaşmalarla təşkili daha məqsədəuyğun hesab edilməlidir”.
Hazırladılar:
Ceyhun Süleymanov
YeniMedia.net
Ayşən Vəli
