Ləyaqətin və vətənpərvərliyin canlı təcəssümü: İlham Qurbanov. – Leyla Məcidova yazır

​Zamanın amansız axınında bəzi şəxsiyyətlər var ki, onlar təkcə öz ömür yolunu yaşamır, eyni zamanda bütöv bir xalqın, bir bölgənin ləyaqət, cəsarət və qürur salnaməsini öz çiyinlərində daşıyırlar. Onlar danışanda tarixin canlı səhifələri dillənir, susanda isə dərin bir mənəvi ucalıq, əsl aristokrat təmkinliyi duyulur. Belə insanlardan biri, həm böyük vətənpərvər, həm canlı arxiv, həm də əsl ailəcanlı ziyalı kimi tanıdığımız İlham Əliheydər oğlu Qurbanovdur. Lənkəran torpağının yetirdiyi bu dəyərli insan öz nəcibliyi, abır-həyası, nəzakətli rəftarı və dərin mənəviyyatı ilə ətrafındakı hər kəsə nümunədir. Xarici görünüşündən və hərbi intizamından irəli gələn o ciddi, tələbkar duruşu ilk baxışdan bəzən insanda zəhmli və əsəbi bir təsir bağışlasa da, onun daxili aləmini yaxından tanıyanlar yaxşı bilirlər ki, bu sərt çilidin altında uşaq qəlbi kimi kövrək, mərhəmətli və həssas bir ürək çırpınır. Onun keçdiyi şərəfli ömür yolu xalqına, vətəninə və ailəsinə sonsuz sevgilə həsr olunmuş parlaq bir xidmət salnaməsidir.
​İlham Qurbanov 12 sentyabr 1968-ci ildə cənub bölgəsinin mədəniyyət və ziyalılıq mərkəzlərindən biri olan Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. Onun uşaqlıq və gənclik illəri Lənkəranın zəngin adət-ənənələri, nəslin və ocağın böyüklərinə qoyulan ehtiram ab-havasında keçmiş, xarakterində aristokrat həyanın, abır-ismətin və insanlara ehtiramın möhkəm təməli məhz bu illərdə qoyulmuşdur. 1975–1985-ci illərdə Lənkəran şəhər 2 saylı orta məktəbdə təhsil alan İlham müəllim gənc yaşlarından öz dəqiqliyi, təhsildəki çalışqanlığı və nümunəvi əxlaqı ilə həm müəllimlərinin, həm də həmyaşıdlarının dərin rəğbətini qazanmışdır. Təbiət elmlərinə və texnikaya olan həvəsi onu 1985-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna (hazırkı Azərbaycan Texniki Universiteti) gətirib çıxarmışdır. Ali təhsil illərində mühəndislik elmlərinin sirrinə yiyələnməklə yanaşı, analitik təfəkkürünü və təşkilatçılıq qabiliyyətini inkişaf etdirən İlham müəllim ali təhsilini uğurla başa vurmuş, həmçinin universitet nəzdində hərbi kafedrasında təhsil almışdı. O, leytenant rütbəsini institutda almışdır və təhsilini bitirən kimi ona leytenant rütbəsi vermişdilər. Təyinat məsələsinə gəldikdə isə, həmin vaxtı maşınqayırma zavodunda işləmək təklif olunduğu üçün o, imtina edərək könüllü şəkildə orduya getmişdir.
​Onun həyatında hərbi xidmət dövrü xüsusi bir məktəb rolunu oynamışdır. 1987–1989-cu illərdə SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə olan İlham müəllim Çernobıl şəhərində və ətrafında baş verən qəzaların ləğvində iştirak etmiş, ikinci qrup əlil olmuşdur. Müharibəyə keçən hissəsində – əlil olmasına baxmayaraq, orduya könüllü yazılmışdır. Hərbi xidmət illərində Ukraynanın Çernovtsı, Jitomir, Obruç (və ya Ovruç) və Korosten şəhərlərində yerləşən strateji əhəmiyyətli tank və zenit-raket alaylarında çavuş rütbəsində xidmət etmişdir. Yüksək dəqiqlik, dəmir intizam və soyuqqanlılıq tələb edən bu xidmət dövründə o, komandirlərinin etimadını tam doğrulda bilmişdir. Xidməti müddətində SSRİ Silahlı Qüvvələrinin komandanlığı tərəfindən 28 dəfə təşəkkürə layiq görülməsi onun nə qədər məsuliyyətli, ciddi və peşəkar bir hərbçi olduğunun bariz sübutudur. Bu illər onun gələcək komandirlik və təşkilatçılıq keyfiyyətlərinin cilalanmasında böyük rol oynamışdır.
​1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan müstəqilliyini yeni qazandığı bir vaxtda Qarabağda erməni təcavüzkarlarına qarşı amansız müharibə başlayanda İlham Qurbanov bir an da tərəddüd etmədən vətən müdafiəsinə qalxdı. Ali təhsilli mühəndis və hərbi təcrübəyə malik çavuş kimi o, 1992-ci ilin sentyabr ayından etibarən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarına qoşuldu. 1992–1995-ci illərdə, müharibənin ən qızğın, ağır və həlledici mərhələsində İlham Qurbanov bölük komandiri kimi döyüş tapşırıqlarını icra etdi. O, cəbhənin ən mürəkkəb və təhlükəli nöqtələrində, Füzuli, Ağdərə, Martuni (adlandırılan Xocavənd), Şişqaya yüksəkliyi və Haramı düzü istiqamətlərində gedən qanlı döyüşlərdə şəxsi heyətə rəhbərlik etmişdir. Döyüş meydanında yalnız silah işlətmək deyil, əsgərlərin həyatına cavabdeh olmaq, strateji qərarları anında vermək bacarığı göstərən İlham müəllim öz şəxsi şücaəti, soyuqqanlılığı və qayğıkeş münasibəti ilə döyüşçülərinin etibar etdiyi həqiqi bir komandirə çevrilmişdi.
​Döyüş xidmətlərinə görə 3 dəfə fəxri fərman və təşəkkürnamə ilə təltif edilən İlham Qurbanov baş leytenant hərbi rütbəsi ilə ehtiyata buraxılmışdır. 2018-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin müvafiq əmri ilə “Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 100 illiyi” yubiley medalı ilə təltif olunaraq, həmçinin Azərbaycan Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı tərəfindən “Həzi Aslanov” xatirə medalı, “Səməd bəy Mehmandarov” adına xatirə medalı və bir neçə digər xatirə medalları ilə təltif edilmişdir. Vətən qarşısındakı xidmətləri bu cür hər dəfə yüksək dəyərləndirilmişdir. Müharibədən sonra da vətənpərvərlik missiyasını davam etdirən İlham müəllim 1995-ci ilin dekabrından 2014-cü ilin avqustunadək — tam 19 il Lənkəran rayonunun Digah kənd tam orta məktəbində hərbi rəhbər kimi çalışmışdır. O, sadəcə hərbi hazırlıq dərsi keçmir, yetirmələrinə Vətən sevgisini, zabit namusunu, kişiliyi və abır-həyanı aşılayırdı. Müharibə alovundan keçmiş bir zabitin canlı söhbətləri və nizam-intizamı gənclər üçün əvəzolunmaz həyat dərsi idi. Məhz onun hazırladığı yüzlərlə gənc hərbi xidmətə yüksək fiziki və mənəvi hazırlıqla yola düşmüşdür.
​2014-cü ildən etibarən mülki sahədə “C-Catering Ltd” şirkətində layihələr üzrə nəzarətçi vəzifəsində çalışan İlham Qurbanov öz hərbi intizamını və dəqiqliyini burada da nümayiş etdirərək kollektivin dərin hörmətini qazanmışdır. Lakin onun ömür yolunun ən önəmli səhifələrindən birini ictimai fəaliyyəti təşkil edir. Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyinin (AVMVİB) Lənkəran filialının sədri kimi o, veteranların hüquq və mənafelərinin müdafiəsində, şəhid ailələrinə, müharibə əlillərinə mənəvi-sosial dəstəyin təşkilində əvəzsiz rol oynayır. İlham müəllim Lənkəranda veteranların unudulmaz dayağı, onların problemlərinin həlli üçün fədakarlıqla çalışan bir rəhbərdir. O, eyni zamanda canlı bir arxivdir — Qarabağ müharibəsinin hər bir anını, döyüş yoldaşlarının adlarını və göstərdikləri igidlikləri yaddaşında qoruyub saxlayan, gələcək nəsillərə ötürən bir tarix saxlancıdır.
​İlham Qurbanov cəmiyyətdə və cəbhədə olduğu kimi, öz ocağında, ailəsində də böyük nümunədir. O, dərin ailəcanlılığı, övladlarına və doğmalarına göstərdiyi həssas qayğısı, aristokrat təmkinliyi və abır-həyası ilə əsl Azərbaycan kişisinin, ziyalısının mükəmməl obrazını yaradır. Hər zaman təriflənməyi sevməyən, tərifləri açıq şəkildə xoşlamadığını təvazökarlıqla dilə gətirən İlham müəllim üçün əsas dəyər görülən işlər və səmimiyyətdir. Onun həyatı vətənə sədaqətin, zabit şərəfinin, müəllim müqəddəsliyinin və insanlıq ləyaqətinin təcəssümüdür.
​Cəmiyyətimizə, gənc nəslə mənəvi örnək olan, Vətən uğrunda şərəfli döyüş və əmək yolu keçmiş İlham müəllimə möhkəm cansağlığı, uzun ömür, ailə səadəti və xalqımızın, vətənimizin rifahı naminə gələcək fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar arzulayıram.

Leyla Qadir qızı ​ Məcidova

LDU-nun dosenti

Lənkəran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin direktoru