Sağlam qidalanma və insan… – Dünya TV-nin “Üz-üzə” proqramında YYSİB sədri Aydin Xan Əbilov və ekspertlər danışır. Video
Dünya TV-nin canli efirində – “Üz-üzə” proqramının növbəti buraxılışında YYSİB sədri, ictimai və mədəniyyət xadim Aydın Xan Əbilov, ekspertlər Şirməmməd Xanməmmədov və Pərvanə Mehmanlı istirak edərək analitik ekspert mülahizələrini ortaya qoyublar.
Bütöv verilişə buradan baxın:
Bu verilişdə qida və yemək mədəniyyəti mövzusu ətraflı müzakirə olunur. Aparıcı Könül Həbibqızının qonaqları – Aydın Xan Əbilov, Pərvanə xanım Mehmanlı və Şirməmməd müəllim Məmmədov ilə birlikdə sağlam qidalanmanın insan həyatına təsirləri, mövsümi qidalanma və süfrə mədəniyyətinin unudulmuş dəyərləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılır.
Müzakirə olunan əsas mövzular:
Sağlam qidalanmanın əhəmiyyəti: Mütəxəssislər müasir dövrdə hazır qidaların (fast-food) və yarımfabrikatların zərərlərinə toxunaraq, ev yeməklərinin və ana südünün əvəzsiz olduğunu vurğulayırlar (02:30 – 05:30).
Mövsümi qidalanma və ənənələr: Hər fəslin özünəməxsus yemək mədəniyyəti olduğu, yayda və qışda orqanizmin ehtiyaclarına uyğun qidalanmağın vacibliyi qeyd olunur (15:35 – 16:30).
Qida təhlükəsizliyi və ağsaqqalların rolu: Qədim dövrlərdə süfrədə ağsaqqalların nəzarəti və yeməyin keyfiyyətinə olan diqqət, müasir dövrdə isə qida təhlükəsizliyinin önəmi ilə müqayisə edilir (03:45 – 04:30).
Sağlam həyat tərzi: Fiziki aktivliyin, təmiz havanın və düzgün qidalanmanın uzunömürlülüyə birbaşa təsiri müzakirə olunur (28:40 – 29:30, 32:15 – 33:15).
Ev yeməklərini daha sağlam etmək üçün videoda və mütəxəssislərin tövsiyələrində vurğulanan əsas məqamlar bunlardır:
Mövsümi və təbii qidalar: Hər fəslin özünəməxsus qidaları var və mövsümə uyğun qidalanmaq orqanizmin ehtiyaclarını daha yaxşı qarşılayır (15:35). Təbii və mövsümi tərəvəzlərdən istifadə etmək vacibdir.
Hazırlanma qaydası: Qidaların bişirilmə üsulu sağlamlıq üçün həlledicidir. Ayaqüstü (fast-food) və yarımfabrikatlardan uzaq durmaq, evdə təmiz və təzə məhsullarla yemək bişirmək prioritet olmalıdır (12:49, 14:02).
Porsiyaya nəzarət: Mütəxəssislər mədənin 1/3 hissəsinin hava üçün boş saxlanılmasını, yəni doyma hissi gəlməmiş süfrədən qalxmağı tövsiyə edirlər (45:51). Az-az və tez-tez yemək daha faydalıdır.
Qida tərkibi: Yeməklərin tərkibinə fikir verilməlidir. Məsələn, zəhərlənmənin qarşısını almaq və orqanizmi təmizləmək üçün qatıq, kefir və digər ağartı məhsulları (süd məhsulları) rasiona daxil edilməlidir (28:40, 33:32).
Sevgi və yanaşma: Yeməyin hazırlanmasında insanın öz əməyinin və sevgisinin olması qidanın energetik dəyərini artırır (15:01, 43:18). Yemək yeyərkən danışmamaq və diqqəti qidalanmaya cəmləmək həzm prosesini yaxşılaşdırır (46:56).
Videoda qeyd olunur ki, normal və sağlam qidalanma birbaşa insanın zahiri görünüşünə təsir göstərir. Yanlış qidalanma zamanı orqanizmdə allergiya, bədəndə səpgilər, üz şişməsi və ya dəri problemləri yarana bilər (33:20-33:32). Mütəxəssislər bildirir ki, hər fəslin özünəməxsus qidalanma rejiminə riayət etmək və təbii məhsullardan (məsələn, qatıq və ağartı məhsulları) istifadə etmək dərinin və ümumi sağlamlığın qorunmasına kömək edir (33:35-33:50).
Videoda qeyd olunur ki, mövsümi qidalanma orqanizmin həmin fəslin şərtlərinə uyğunlaşması üçün vacibdir. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər fəslin özünəməxsus yemək mədəniyyəti mövcuddur və mövsümə uyğun olmayan qidaların qəbulu orqanizmə zərər verə bilər (15:35-15:53).
Mövsümi qidalanmanın əsas faydaları və orqanizmə təsiri:
Fiziki uyğunlaşma: Məsələn, qış aylarında orqanizmi soyuqdan qorumaq üçün daha ağır və bütöv ət yeməkləri (bozbaş kimi) tövsiyə olunur ki, bu da infeksiyalara qarşı müqaviməti artırır (12:25-12:36).
Fəsil xüsusiyyətlərinə cavab: Yay aylarında ağır qidalar əvəzinə daha yüngül, tərəvəz əsaslı yeməklərə üstünlük verilməsi orqanizmi yormamaq üçün vacibdir (19:26-19:34).
Orqanizmin təmizlənməsi: Mövsümdən asılı olmayaraq, qatıq və süd məhsulları kimi ağartıların rasiona daxil edilməsi orqanizmin zəhərli maddələrdən təmizlənməsinə kömək edir (28:46-28:53).
#Üzüzə #DünyaTV #AydınXanƏbilov #KönülHəbibqızı

