Tədqiqatçı alim, şairə-publisist Leyla Məcidova: tarix, poeziya və milli-mənəvi dəyərlərin vəhdətinin kulturoloji enerjisi. – YYSİB sədri yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov yazır

Azərbaycan tarixşünaslıq elmi, eləcə də müasir ədəbi-mədəni mühiti elə ziyalılar yetişdirib ki, onların fəaliyyəti yalnız bir sahə ilə məhdudlaşmayıb. Belə unikal – kreativ və intellektual şəxsiyyətlərdən biri də tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Lənkəran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin direktoru, ictimai-mədəni fəal, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şairə-publisist Leyla Qədir qızı Məcidovadır. Onun elmi araşdırmaları, pedaqoji fəaliyyəti, muzey işi və bədii yaradıcılığı Azərbaycan tarixinin, milli-mədəni irsinin və mənəvi dəyərlərinin qorunmasına xidmət edir.
Leyla Məcidovanın elmi yaradıcılığının əsas istiqamətini Azərbaycanın cənub bölgəsinin, xüsusilə Lənkəranın sosial-iqtisadi və ictimai-siyasi tarixinin araşdırılması təşkil edir. Onun tarix üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində Lənkəran qəzasının sosial-iqtisadi vəziyyətinə həsr olunmuşdur. Bu tədqiqat bölgənin iqtisadi inkişafı, əhali tərkibi, torpaq münasibətləri və sosial proseslərinin öyrənilməsi baxımından qiymətli elmi mənbələrdən hesab edilir.

Leyla Məcidova arxiv sənədlərinə, statistik mənbələrə və dövrün mətbuatına əsaslanaraq regional tarixşünaslıq məktəbinin inkişafına mühüm töhfələr vermişdir. Onun araşdırmaları Azərbaycanın ümumi tarixinin daha dolğun öyrənilməsinə xidmət edir.
Lənkəran Dövlət Universitetinin dosenti kimi Leyla Məcidova uzun illərdir gənc tarixçilərin hazırlanmasında iştirak edir. Onun mühazirələri faktlara söykənən elmi yanaşması, tarixi hadisələrin obyektiv təhlili və tələbələrdə tədqiqatçılıq bacarıqlarının formalaşdırılması ilə seçilir.
Müasir ali təhsildə elmi düşüncənin inkişaf etdirilməsi və milli tarix şüurunun formalaşdırılması istiqamətində fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Lənkəran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin direktoru kimi Leyla Məcidova bölgənin zəngin tarixi irsinin qorunmasına və təbliğinə xüsusi diqqət yetirir. Muzey ekspozisiyalarının zənginləşdirilməsi, yeni eksponatların toplanması, məktəblilər və tələbələr üçün maarifləndirici tədbirlərin təşkili onun rəhbərliyi dövründə muzeyin fəaliyyətinə yeni dinamika gətirmişdir.

Onun təşəbbüsü ilə keçirilən tədbirlər tarix elmini geniş ictimaiyyətə yaxınlaşdırır, xüsusilə gənclərdə milli-mədəni irsə marağı artırır.
Leyla Məcidovanın yaradıcılığında tarix və poeziya bir-birini tamamlayır. Onun publisistik yazılarında Azərbaycan ziyalılarının həyatı, milli dəyərlər, vətən sevgisi, mədəniyyət və tarix mövzuları əsas yer tutur.
Şairə kimi əsərlərində isə insanın mənəvi aləmi, sevgi, Vətən, ana, doğma Lənkəran, zaman və yaddaş motivləri diqqəti cəlb edir. Onun poetik dili sadə, axıcı və emosionaldır. Tarixçi təfəkkürü ilə şair duyğusunun vəhdəti yaradıcılığına fərdi üslub qazandırır.
Mətbuatda dərc olunan yazılarında Leyla Məcidova tarixə müasir baxış nümayiş etdirir. O, görkəmli şəxsiyyətlərin həyat və fəaliyyətini tədqiq edir, milli yaddaşın qorunmasının vacibliyini vurğulayır, oxucuları tarixi irsə həssas yanaşmağa çağırır.
Onun publisistikası faktın dəqiqliyi ilə bədii ifadənin vəhdəti üzərində qurulmuşdur.
Leyla Məcidovanın çoxşaxəli fəaliyyəti göstərir ki, tarix elmi yalnız keçmişi öyrənmək deyil, həm də milli kimliyi formalaşdıran mühüm vasitədir. O, tarixçi, pedaqoq, muzeyşünas və şair kimi Azərbaycan ziyalısının müasir modelini təmsil edir.
Onun fəaliyyəti region tarixinin araşdırılması, mədəni irsin qorunması, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi və milli-mənəvi dəyərlərin təbliği istiqamətində mühüm rol oynayır.
Leyla Məcidovanın bədii və publisistik irsində aşağıdakı mövzular üstünlük təşkil edir:
Vətən sevgisi, Lənkəranın tarixi və mədəni irsi, Azərbaycançılıq ideologiyası, milli-mənəvi dəyərlər;
qadın ziyalılığı, tarix və yaddaş, insanın mənəvi dünyası və s.i.a.
Tarixçi alim, dosent, muzey rəhbəri və şairə-publisist Leyla Məcidova elmi və bədii yaradıcılığı ilə Azərbaycan ziyalılıq ənənələrini uğurla davam etdirən şəxsiyyətlərdəndir. Onun fəaliyyəti tarix elmi ilə ədəbiyyat arasında mənəvi körpü yaradır, milli irsin qorunmasına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.
Azərbaycan elmi və mədəniyyətində Leyla Məcidovanın irsinin daha geniş tədqiqi, əsərlərinin sistemli şəkildə nəşri və elmi dövriyyəyə cəlb olunması gələcək tədqiqatlar üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Tarixçi alim, tədqiqatçı kimi Leyla Məcidova humanitar fikrimizdə özünəməxsüs mövqeyi olan xanım intellektuallarımızdandır: o, yalnız arxivlərdə işləmir, həm də keçmişi araşdiran zaman indiki lmi-muqayisəli metodologiyalarin analitik süzgəcindən keçirərək gələcək nəsillərə kulturoloji süfrələriniz öturməyə çalışır.
Tarix xalqın kollektiv yaddaşı, milli kimliyinin və mədəni inkişafının əsas dayaqlarından biridir. Tarixçi alimlərin əsas missiyası yalnız keçmiş hadisələri araşdırmaq deyil, həm də onları elmi əsaslarla təhlil edərək cəmiyyətə çatdırmaqdır. Bu baxımdan tarixçi Leyla Məcidovanın elmi fəaliyyəti tarixi irsin araşdırılması, qorunması və təbliği istiqamətində mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Tarix elmi mənbələrin dəqiq təhlilini, faktların müqayisəsini və obyektiv nəticələrin əldə edilməsini tələb edir. Bu sahədə çalışan tədqiqatçılar yazılı mənbələr, arxiv sənədləri, arxeoloji materiallar və digər elmi faktlar əsasında keçmişin mənzərəsini bərpa etməyə çalışırlar. Leyla Məcidovanın araşdırmaları da tarixi hadisələrin elmi baxımdan öyrənilməsinə, milli-mədəni irsin öyrənilməsinə və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edir.
Müasir dövrdə tarix elminin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri tarixi həqiqətlərin təhrif olunmasının qarşısını almaq, cəmiyyətin elmi biliklərə əsaslanan tarix şüurunu formalaşdırmaqdır. Bu istiqamətdə tarixçilərin elmi məqalələri, konfranslarda çıxışları və maarifləndirici fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Tarix elminin inkişafı yalnız akademik mühit üçün deyil, bütövlükdə cəmiyyət üçün vacibdir. Keçmişin düzgün öyrənilməsi milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına, vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsinə və gənc nəslin tarixi yaddaşının formalaşmasına xidmət edir. Tarixçi alimlərin fəaliyyəti bu baxımdan mühüm ictimai missiya daşıyır.
Tarixçi Leyla Məcidovanın elmi fəaliyyətinin daha geniş öyrənilməsi, elmi əsərlərinin təhlili və tədqiqat istiqamətlərinin ictimaiyyətə təqdim olunması Azərbaycan tarixşünaslığının təbliği baxımından da əhəmiyyətlidir. Tarixin öyrənilməsi keçmişi anlamaqla yanaşı, gələcəyin daha sağlam elmi əsaslar üzərində qurulmasına da xidmət edir.

Tarixçi alim, şairə-publisist Leyla Məcidova – elm, poeziya və milli irsə xidmət yolu ilə də digər həmkarlarından fərqlənir.
Azərbaycan elmi və mədəni mühitində tarixçi alim, şairə-publisist Leyla Məcidova çoxşaxəli fəaliyyəti ilə seçilən ziyalılardandır. O, elmi araşdırmaları, pedaqoji fəaliyyəti, muzey işi və bədii yaradıcılığı ilə milli-mənəvi irsimizin qorunmasına və təbliğinə mühüm töhfələr verir.
Leyla Məcidova hazırda Lənkəran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin direktoru kimi bölgənin zəngin tarixi və etnoqrafik irsinin qorunması, öyrənilməsi və geniş ictimaiyyətə təqdim olunması istiqamətində fəaliyyət göstərir. Muzeyin elmi-maarifçilik missiyasının gücləndirilməsi, gənc nəslin tarixə marağının artırılması və milli yaddaşın yaşadılması onun fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindəndir.
O, eyni zamanda Lənkəran Dövlət Universitetinin dosenti kimi gələcək tarixçi və tədqiqatçıların hazırlanmasına töhfə verir. Elmi-pedaqoji fəaliyyəti tarix elminin müasir metodologiyasının tələbələrə çatdırılması, Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin dərindən öyrənilməsi ilə səciyyələnir.
Leyla Məcidova yalnız alim deyil, həm də şairə-publisistdir. Onun poetik yaradıcılığında Vətən sevgisi, milli kimlik, mənəvi dəyərlər, insan taleyi və doğma yurdun təbiəti əsas mövzular sırasında yer alır. Elmi düşüncə ilə bədii təfəkkürün vəhdəti onun yaradıcılığının fərqləndirici xüsusiyyətidir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olan Leyla Məcidova ədəbi prosesdə də fəal iştirak edir. Onun publisistik yazıları və şeirləri oxucularda tarixə, milli irsə və mənəvi dəyərlərə maraq oyadır, cəmiyyətin mədəni inkişafına xidmət edir.
Tarixçi, pedaqoq, muzeyşünas və şair kimi fəaliyyət göstərən Leyla Məcidova elmlə mədəniyyəti birləşdirən ziyalı obrazını təcəssüm etdirir. Onun fəaliyyəti göstərir ki, tarixi irsin qorunması yalnız keçmişi öyrənmək deyil, həm də həmin irsi gələcək nəsillərə sevdirərək yaşatmaqdır.
Müasir Azərbaycan elmi və mədəniyyətində Leyla Məcidovanın fəaliyyəti tarixşünaslıq, muzey işi və ədəbiyyatın qarşılıqlı əlaqəsinin uğurlu nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilə bilər. Onun elmi araşdırmaları, pedaqoji xidməti və bədii yaradıcılığı milli-mədəni irsin qorunmasına və Azərbaycan ziyalılıq ənənələrinin davam etdirilməsinə mühüm töhfə verir.

Aydın Xan Əbilov

Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin sədri, Prezident təqaüdçüsü, yazıçı-kulturoloq,
www.kitabxana.net – Mir Cəlal Paşayev adına Milli Virtual-Elektron Kitabxananın direktoru, www.yenimedia.net portalının baş redaktoru, www.yenimediatv.az – Sosial-analitik İnternet TV-nin təsisçisi